Owijki czyli bandaże bokserskie to podstawa ochrony dłoni i nadgarstków podczas treningu. Co jednak, gdy przed nami ciężkie sparingi, długie serie mocnych ciosów lub powrót do treningów po urazie? Co zrobić, czego nie robić i jak zabezpieczyć dłonie, radzi Jędrzej Kowalik z profesjonalnej grupy AndNew Cutman Team.

Budowa ludzkiej dłoni

Na początku warto wspomnieć trochę o podstawach anatomii i mechaniki urazów ludzkiej dłoni. Ludzka dłoń wraz z nadgarstkiem to skomplikowana konstrukcja anatomiczna, która łączy precyzję ruchu z relatywnie dużą, ale jednak ograniczoną wytrzymałością. W ludzkiej dłoni znajduje się 27 małych kości. Nadgarstek tworzy 8 niewielkich kości, ułożonych w dwóch rzędach, które łączą przedramię z dłonią i odpowiadają za jej ruchomość. Dalej znajduje się 5 kości śródręcza, stanowiących „podstawę” środkowej części dłoni. Najbardziej ruchomą częścią są palce, które zbudowane są z 14 paliczków – każdy z czterech długich palców ma trzy paliczki, a kciuk dwa.

Podczas treningu bokserskiego lub walki dłoń jest narażona na znaczne przeciążenia, szczególnie w momencie uderzenia. Najczęściej dochodzi do urazów kości śródręcza, zwłaszcza czwartej i piątej – typowym przykładem jest tzw. złamanie bokserskie. Uszkodzeniu mogą ulec także kości nadgarstka, które przenoszą siłę z przedramienia na pięść. Przy słabym zabezpieczeniu dłoni lub błędnej technice uderzenia może dojść do skręceń nadgarstka, pęknięć kości i mikrourazów.

Oprócz kości narażone są również więzadła, ścięgna i torebki stawowe stabilizujące stawy dłoni. Ich przeciążenie może prowadzić do stanów zapalnych, opuchlizn, bólu i ograniczenia ruchomości. Niestety czasem nawet najlepsza technika nie uchroni zawodnika przed urazami, jeśli struktury dłoni nie będą właściwie ustabilizowane. Dlatego w sportach walki tak duże znaczenie mają prawidłowa technika, odpowiednie zabezpieczenie dłoni oraz używanie dobrej jakości rękawic bokserskich.

Najlepsze zabezpieczenie dłoni – ale czy na pewno dobry pomysł?

Oczywiście najlepszym możliwym zabezpieczeniem dłoni i nadgarstka jest profesjonalne tejpowanie wykonane przez Cutmana lub osobę wyszkoloną w tym zakresie. W związku z tym, wielu zawodników ma zwyczaj zabierania tejpów po walce nie jako pamiątkę, ale w celu ponownego wykorzystania ich podczas swoich treningów.

Osobiście odradzam to rozwiązanie, przede wszystkim ze względów higienicznych. Podczas treningu lub walki w tejpie gromadzi się przede wszystkim pot, ale także złuszczony naskórek, a w dalszej kolejności mogą rozwijać się bakterie. Wilgotne i ciepłe środowisko sprzyja namnażaniu mikroorganizmów, dlatego ponowne używanie tejpów, jak i zresztą niepranych owijek bokserskich zwiększa ryzyko problemów dermatologicznych. Dlatego owijki bokserskie należy regularnie prać i dokładnie suszyć, a tejpów zdjętych po walce nie powinno się traktować jako bazy do ponownego wykorzystania.

Najczęstszą konsekwencją ponownego używania tejpów lub wspomnianych, niepranych owijek są podrażnienia i otarcia skóry. Zaschnięty pot oraz brud mogą działać jak papier ścierny, co przy wielokrotnym tarciu o skórę może prowadzić do zaczerwienienia, pieczenia i mikrourazów naskórka. W takich miejscach łatwiej dochodzi też do pęknięć skóry. Drugim związanym z tym zagrożeniem są infekcje bakteryjne. Bakterie rozwijające się w wilgotnych bandażach mogą powodować miejscowe stany zapalne, wysypkę, a czasem także ropne zmiany skórne. Uszkodzona lub spocona skóra jest bardziej podatna na wnikanie drobnoustrojów. Wielokrotne używanie tych samych tejpów sprzyja także rozwojowi grzybicy skóry dłoni (np. infekcji wywołanych przez dermatofity), objawiającej się swędzeniem, łuszczeniem i pękaniem skóry między palcami.

Drugim istotnym powodem jest to, że aby zdjąć tejp, trzeba rozciąć go wzdłuż przedramienia, przez co traci on swoją pierwotną strukturę. Pomimo wszelkich prób nie będzie on już „tak ciasno” i dobrze „siedział”, jak w dniu założenia.

Jakie jest zatem najlepsze zabezpieczenie dłoni i nadgarstków, które można wykonać samemu w „warunkach domowych”, przed mocnym treningiem?

Tym najlepszym rozwiązaniem jest coś, co nazywamy „Hybrydą”.

„Hybryda” to zabezpieczenie dłoni opierające się na klasycznych owijkach bokserskich, z dołączeniem pianki/gąbki o wysokiej gęstości oraz taśmy używanej przez Cutmana podczas tejpowania.

Zaczynamy owijać rękę, jak zwykle, w pewnym momencie na kostkach umieszczamy piankę/gąbkę i zakrywamy ją owijką kilka razy, aby się nie przemieszczała. Kiedy mamy już dłoń zabezpieczoną owijką bokserską oraz gąbką/pianką bierzemy taśmę do tejpowania. Kilkukrotnie owijamy sobie nadgarstek, na zaciśniętej pięści, po czym po skosie prowadzimy taśmę na śródręcze w stronę kostek, otwieramy dłoń i prowadzimy taśmę po wewnętrznej stronie dłoni, na wysokości kostek, wyprowadzamy taśmę do góry i kilkukrotnie (w zależności od potrzeb) owijamy nią kostki. Kończąc owijanie kostek, prowadzimy ją znów po skosie tym razem do nadgarstka, dzięki czemu uzyskujemy coś na kształt litery „X” na śródręczu. Dzięki temu usztywniamy nadgarstek oraz właśnie śródręcze. Można tę czynność powtórzyć aż do momentu uzyskania żądanej sztywności, dodatkowo można także taśmą usztywnić kciuk, jeśli akurat ktoś ma taką potrzebę.

Dla ułatwienia podzielę to na etapy:

• Zacznij zakładać owijkę bokserską zgodnie ze swoją standardową techniką.
•  Kiedy już będziesz miał zakryte kostki, umieść na nich piankę lub gąbkę i zakryj/zabezpiecz ją owijką. Dokończ swoje standardowe owijanie.
•  Owiń kilkukrotnie nadgarstek wcześniej przygotowaną taśmą do tejpowania. WAŻNE: wykonuj tę czynność na zaciśniętej pięści.
•  Po zabezpieczeniu nadgarstka poprowadź taśmę po skosie przez grzbiet dłoni w kierunku śródręcza, a następnie owiń dłoń w okolicy kostek. WAŻNE: prowadząc taśmę po wierzchu dłoni zaciskaj pięść, natomiast prowadząc ją po wewnętrznej stronie otwórz dłoń i szeroko rozłóż palce.
•  Kończąc owijanie kostek, poprowadź taśmę znów po skosie, tym razem w stronę nadgarstka i ponownie kilka razy owiń nadgarstek. Po tej czynności taśma do tejpowania powinna na wierzchu Twojej dłoni stworzyć literę „X”.
•  W razie potrzeby powtórz cały schemat, kontrolując stopień usztywnienia.

Podsumowanie

Tak zrobiona „Hybryda” znacząco obniża możliwość wystąpienia urazów. To możliwie najlepsze zabezpieczenie dłoni i nadgarstka, jakie można wykonać samodzielnie. Solidnie usztywnia nadgarstek, śródręcze, a w razie potrzeby także kciuk, zabezpiecza kostki, paliczki i poprawia amortyzację ciosów. Nie rozejdzie się i nie poluzuje w trakcie treningu, jak to czasami zdarza się w przypadku niższej jakości owijek bokserskich.

Warto pamiętać, że w sportach walki dłonie są najważniejszym narzędziem. Dbanie o ich ochronę, higienę oraz właściwe przygotowanie przed treningiem to inwestycja, która pozwala trenować mocniej, dłużej i bez niepotrzebnych przerw spowodowanych kontuzjami.

Na koniec zostawiam Wam trzy najważniejsze zasady ochrony dłoni podczas treningu:

• Zawsze używaj czystych, wypranych i wysuszonych owijek.
• Usztywniaj nadgarstek – to on przenosi siłę uderzenia.
• Przy ciężkich treningach popraw amortyzację kostek (pianka, gąbka).  

Udanych treningów!

Jędrzej Kowalik

AndNew Cutman Team